|
پیش‌بینی‌کننده‌های قطع عضو و عود در بیماران بستری مبتلا به زخم پای دیابتی
|
فرشته زرافشان1    ، رحمت‌الله شریفی‌فر2 ، سمیه قربانی3 ، پژمان خوارزم*4 |
1- پزشک عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.
2- استادیار، گروه عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.
3- استادیار آمارزیستی، مرکز تحقیقات سرطان، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران.
4- استادیار جراحی عروق، گروه جراحی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران. ، pezhmankh@goums.ac.ir |
|
|
چکیده: (9819 مشاهده) |
زمینه و هدف: زخم پای دیابتی (Diabetic Foot Ulcers: DFU) از جمله عوارض اصلی دیابت است که اغلب منجر به بستری شدن در بیمارستان، قطع عضو و عود بیماری می‌شود. این مطالعه به منظور تعیین پیش‌بینی‌کننده‌های قطع عضو و عود در بیماران بستری مبتلا به زخم پای دیابتی انجام شد.
روش بررسی: این مطالعه توصیفی تحلیلی روی پرونده 224 بیمار (123 مرد و 101 زن) با میانگین سنی 59.3±3.11 سال بستری شده با زخم پای دیابتی انجام شد. متغیرهای استخراج‌شده شامل سن، جنس، قومیت، شغل، مدت زمان ابتلا به دیابت، زمان تشخیص دیابت تا ایجاد زخم، وضعیت سیگار کشیدن، شدت زخم در زمان پذیرش (درجه واگنر)، انواع درمان دریافتی (آنتی‌بیوتیک، دبریدمان، قطع عضو)، فراوانی عود و مقادیر آزمایشگاهی بستری (HB، WBC، ESR، CRP و HbA1C) بودند. پیامدهای اولیه شامل قطع عضو در بیمارستان (هر سطحی) و عود مکرر زخم اولیه در همان محل با تعداد 2 دوره و بیشتر بودند.
یافته‌ها: درجه واگنر غالب 5-2 با بیشترین درجه 2 تعیین شد. قطع عضو و عود مکرر به ترتیب 31.3% و 40.2% تعیین شد. افزایش سطح هموگلوبین با کاهش شانس قطع عضو همراه بود (95%CI: 0.52-0.86, OR=0.67, P<0.002) و افزایش WBC با افزایش شانس پیامد ارتباط داشت (95%CI: 1.02-1.23, OR=1.12, P<0.018). درجه 4 واگنر (95%CI: 2.18-11.94, OR=5.10, P<0.001) و درجه 5 واگنر (95%CI: 3.89-39.51, OR=12.40, P<0.001) در مقایسه با درجات 1 و 2 واگنر به‌طور معنی‌دار با افزایش شانس قطع عضو همراه بودند. افزایش سطح هموگلوبین به‌ازای هر g/dL 1 با کاهش معنی‌دار شانس عود همراه بود (95%CI: 0.58-0.94, OR=0.74, P<0.012). در حالی که افزایش WBC به‌ازای هر 1´10^3/µL با افزایش معنی‌دار شانس عود مرتبط بود (95%CI: 1.01-1.18, OR=1.09, P<0.026). درجه 4 واگنر (95%CI: 1.42-7.44, OR=3.25, P<0.005) و درجه 5 واگنر (95%CI: 1.78-12.91, OR=4.80, P<0.002) در مقایسه با درجات 1-2 واگنر به‌طور معنی‌دار با افزایش شانس عود مرتبط بودند. همچنین مصرف سیگار با افزایش شانس عود همراه بود (95%CI: 1.05-3.63, OR=1.95, P<0.034).
نتیجه‌گیری: سطح هموگلوبین، تعداد گلبول‌های سفید خون، درجه واگنر و سیگار کشیدن از پیش‌بینی کننده‌های کلیدی قطع عضو و عود در بیماران مبتلا به زخم پای دیابتی هستند.
|
|
واژه‌های کلیدی: زخم پای دیابتی، قطع عضو، عود، هموگلوبین، شمارش لکوسیت، سیگار کشیدن
Article ID: Vol28-16 |
|
|
متن کامل [PDF 573 kb]
(2650 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: تحقيقي |
موضوع مقاله:
جراحي
|
| * نشانی نویسنده مسئول: گرگان، مرکز آموزشی درمانی پنجم آذر، واحد توسعه تحقیقات بالینی، تلفن 32220561-017 |
|
|
|
|
|
|
| فهرست منابع |
1. Parveen K, Hussain MA, Anwar S, Elagib HM, Kausar MA. Comprehensive review on diabetic foot ulcers and neuropathy: Treatment, prevention and management. World J Diabetes. 2025 Mar;16(3):100329. https://doi.org/10.4239/wjd.v16.i3.100329. [ DOI] [ PubMed] 2. McDermott K, Fang M, Boulton AJM, Selvin E, Hicks CW. Etiology, Epidemiology, and Disparities in the Burden of Diabetic Foot Ulcers. Diabetes Care. 2023 Jan;46(1):209-21. https://doi.org/10.2337/dci22-0043. [ DOI] [ PubMed] 3. Armstrong DG, Tan TW, Boulton AJM, Bus SA. Diabetic Foot Ulcers: A Review. JAMA. 2023 Jul;330(1):62-75. https://doi.org/10.1001/jama.2023.10578. [ DOI] [ PubMed] 4. Wagner FW Jr. The diabetic foot. Orthopedics. 1987 Jan;10(1):163-72. https://doi.org/10.3928/0147-7447-19870101-28. [ DOI] [ PubMed] 5. Guo Q, Ying G, Jing O, Zhang Y, Liu Y, Deng M, et al. Influencing factors for the recurrence of diabetic foot ulcers: A meta-analysis. Int Wound J. 2023 May;20(5):1762-75. https://doi.org/10.1111/iwj.14017. [ DOI] [ PubMed] 6. Sun Y, Zhou Y, Dai Y, Pan Y, Xiao Y, Yu Y. Predictors of post-healing recurrence in patients with diabetic foot ulcers: A systematic review and meta-analysis. J Tissue Viability. 2024 Nov;33(4):542-49. https://doi.org/10.1016/j.jtv.2024.07.002. [ DOI] [ PubMed] 7. Liu Z, Wei D, Wang J, Gao L. Predicting major amputation risk in diabetic foot ulcers using comparative machine learning models for enhanced clinical decision-making. Sci Rep. 2025 Aug;15(1):28103. https://doi.org/10.1038/s41598-025-13534-x. [ DOI] [ PubMed] 8. Gao L, Liu ZX, Wang JN. Predictive model and risk analysis for outcomes in diabetic foot ulcer using eXtreme Gradient Boosting algorithm and SHapley Additive exPlanation. World J Diabetes. 2025 Jul;16(7):104789. https://doi.org/10.4239/wjd.v16.i7.104789. [ DOI] [ PubMed] 9. Lin C, Tian J, Zhang Z, Zheng C, Liu J. Risk factors associated with the recurrence of diabetic foot ulcers: A meta-analysis. PLoS One. 2025 Feb;20(2):e0318216. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0318216. [ DOI] [ PubMed] 10. Kochhar K, Priesand S, Yosef M, Schmidt BM. Diabetic foot infection severity as a predictor of re-ulceration following partial forefoot amputation. J Foot Ankle Surg. 2025 May-Jun;64(3):238-42. https://doi.org/10.1053/j.jfas.2024.10.012. [ DOI] [ PubMed] 11. Hsu CC, Lai HY, Lin HY, Pan SC, Cheng NC, Chen LK, et al. Recurrence of Diabetic Foot Complications: A Domino Effect Leading to Lethal Consequences-Insights From a National Longitudinal Study. Open Forum Infect Dis. 2024 May;11(6):ofae276. https://doi.org/10.1093/ofid/ofae276. [ DOI] [ PubMed] 12. Sharma N, Tandup C, Rastogi A, Sahu S, Behera A, Savlania A, et al. Predictors of Major Lower Extremity Amputation in Type 2 Diabetic Patients With Diabetic Foot Ulcers: A Cross-Sectional Analytical Study. Cureus. 2025 Jan;17(1):e77339. https://doi.org/10.7759/cureus.77339. [ DOI] [ PubMed] 13. Zhou Z, Jia Y, Yan H, Xu J, Wang S, Wen J. Risk prediction models for patients with recurrent diabetic foot ulcers: A systematic review. Public Health. 2025 Jul;244:105744. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2025.105744. [ DOI] [ PubMed] 14. Xie XR, Yu MF, Xu R, Liu Y, Zhang J. From Ulcer to Amputation: A Systematic Review of Prognostic Models for Diabetic Foot Ulcer Amputation. Risk Manag Healthc Policy. 2025 Sep;18:3099-3111. https://doi.org/10.2147/rmhp.s542262. [ DOI] [ PubMed] |
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
زرافشان فرشته، شریفی‌فر رحمت‌الله، قربانی سمیه، خوارزم پژمان. پیش‌بینی‌کننده‌های قطع عضو و عود در بیماران بستری مبتلا به زخم پای دیابتی. , مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان. 1405; 28 (2) :52-59 URL: http://goums.ac.ir/journal/article-1-4702-fa.html
|
